Cwesitynau cyffredin am ddeintyddion

Sut gallaf ddod o hyd i ddeintydd?

Sut ydw i'n gwybod os ydw i wedi cofrestru gyda deintydd?

Beth sydd gennyf hawl i'w gael pan gaf driniaeth gan ddeintydd y GIG?

Alla i gofrestru am ofal GIG neu ofal preifat?

Fydd angen i mi dalu am driniaeth?

Beth os nad oes hawl gennyf i gael triniaeth am ddim?

Faint yw cost triniaeth ddeintyddol ar y GIG?

Beth gallaf ei wneud os oes angen triniaeth arnaf mewn argyfwng?

Beth gallaf ei wneud os oes angen triniaeth arnaf mewn argyfwng ar ôl i’r practis deintyddol gau?

Beth yw argyfwng deintyddol?

Sut gallaf wneud cwyn am fy neintydd?

Sut gallaf gwyno am ddeintydd preifat?

Ydy deintydd yn gallu newid o fod yn ddeintydd y GIG i fod yn ddeintydd preifat?

Beth ddylwn i ei wneud os wyf yn eu gwyliau yng Nghymru ac angen mynediad at ddeintydd/orthondontist?
 

Sut gallaf ddod o hyd i ddeintydd?
I ddod o hyd i ddeintydd yn eich ardal defnyddiwch y Chwiliad am Ddeintydd

Sut ydw i'n gwybod os ydw i wedi cofrestru gyda deintydd?
Ers Ebrill 2006 nid yw cleifion yn cofrestru gyda deintydd penodol. Gall cleifion ddal i weld eu deintydd arferol, a gall y deintydd ddewis cadw rhestr o gleifion rheolaidd y maent yn darparu triniaeth a gofal rheolaidd iddynt.

Sut alla i weld deintydd?
Gallwch ddefnyddio ein Chwiliad am Ddeintydd i edrych am ddeintyddion yn eich ardal chi.  Yna gallwch gysylltu â’r practis i weld a oes modd i chi gael apwyntiad a chael eich cynnwys ar rhestr o gleifion.

Beth sydd gennyf hawl i'w gael pan gaf driniaeth gan ddeintydd y GIG?
Pan gewch driniaeth gan ddeintydd y GIG mae gennych hawl i gael:

  • Amcangyfrif ysgrifenedig a chynllun triniaeth sy’n rhoi manylion unrhyw driniaeth GIG/preifat rydych wedi cytuno i'w chael
  • Taflen yn rhoi gwybodaeth am y practis
  • Yr holl driniaeth sydd ei hangen er mwyn sicrhau a chynnal iechyd geneuol
  • Cyngor a, ble y bo'n briodol, triniaeth mewn argyfwng
  • Set o daliadau cenedlaethol
  • Uchafswm cost am bob cwrs o driniaeth
  • Triniaeth am ddim neu am bris gostyngol i rai grwpiau o gleifion
  • I rai cleifion mae’n bosibl cael archwiliad a gofal yn y cartref
  • Mynediad i broses gwyno ffurfiol
  • Triniaeth breifat yn lle triniaeth y GIG neu'n ogystal â hynny.

Alla i gofrestru am ofal GIG neu ofal preifat?
Ar y dechrau byddwch chi a'ch deintydd yn cytuno a fyddwch yn cael triniaeth o dan y GIG neu’n breifat neu gymysgedd o'r ddau.  Os nad ydych yn sicr ar unrhyw adeg, gofynnwch i’ch deintydd.

Fydd angen i mi dalu am driniaeth?

Cewch driniaeth ddeintyddol y GIG yn rhad ac am ddim os ydych, pan fydd y driniaeth yn dechrau:
  • O dan 18 oed;
  • Yn 18 oed ac mewn addysg amser llawn;
  • Yn feichiog neu wedi cael babi o fewn 12 mis cyn i’r driniaeth ddechrau.
  • Yn glaf mewnol i'r GIG a’r driniaeth yn cael ei rhoi gan un o ddeintyddion yr ysbyty;
  • Yn glaf allanol i Wasanaeth Deintyddol Ysbytai’r GIG;*
  • Yn glaf i Wasanaeth Deintyddol Cymunedol y GIG.*
* Efallai y bydd yn rhaid i chi dalu rhywfaint am ddannedd gosod a phontydd.
 
Neu, adeg dechrau'r driniaeth neu pan godir tâl arnoch:
  • Rydych yn derbyn neu'n cael eich cynnwys mewn dyfarniad gan rywun sy'n derbyn Credyd Cyffredinol a bodloni'r meini prawf.
  • Rydych yn cael, neu wedi'ch cynnwys yn nyfarniad rhywun sy'n cael: Cymhorthdal Incwm, neu Lwfans Ceisio Gwaith yn Seiliedig ar Incwm, Lwfans Cyflogaeth a Chymorth yn Seiliedig ar Incwm neu Gredyd Gwarant Credyd Pensiwn.
  • Os oes gennych hawl i Dystysgrif Eithrio Credyd Treth ddilys y GIG neu fod eich enw ar dystysgrif o’r fath;
  • Os yw’ch enw ar dystysgrif HC2W ddilys.
Cymorth rhannol: os yw'ch enw ar dystysgrif HC3W, efallai y cewch rywfaint o help gyda chost triniaeth ddeintyddol y GIG.
 
Pensiynwyr rhyfel - darllenwch y dudalen hon
 
Archwiliad Deintyddol Y GIG Yn Rhad Ac Am Ddim
Cewch archwiliadau deintyddol yn rhad ac am ddim os ydych:
  • O dan 25 oed ar ddiwrnod eich archwiliad yng Nghymru; neu
  • Yn 60 oed neu drosodd ar ddiwrnod eich archwiliad yng Nghymru.
Bydd angen talu am unrhyw driniaeth sydd ei hangen arnoch ar ôl yr archwiliad.

Beth os nad oes hawl gennyf i gael triniaeth am ddim?
Cyn i driniaeth ddechrau, bydd eich deintydd yn trafod y driniaeth sydd ei hangen a’r gost debygol, yn seiliedig ar y system newydd o gostau deintyddol.  Mae’n rhaid i’ch deintydd roi cynllun triniaeth ysgrifenedig i chi a chadarnhad o gost y driniaeth:

  • Os ydych yn gofyn am hyn ar unrhyw adeg
  • Os ydych yn gweld y deintydd am y tro cyntaf
  • Os ydych yn ystyried cael y driniaeth i gyd neu ran ohoni yn breifat
  • Os ydych yn cael triniaeth hir neu gymhleth

Pan fyddwch yn talu cewch dderbynneb. Bydd eich deintydd yn trafod ffyrdd o dalu gyda chi.  Mae gan y deintydd hawl i ofyn am y taliad cyn i chi dderbyn eich triniaeth.

Ers Ebrill 1af 2006, ni chodir tâl arnoch am golli apwyntiad – ond os ydych yn parhau i wneud hyn gall y practis benderfynu gwrthod rhoi rhagor o driniaeth i chi yn y dyfodol.  Gall deintydd hefyd ddod â thriniaeth i ben os bydd y claf yn dreisgar neu'n gwrthod talu.

Faint yw cost triniaeth ddeintyddol ar y GIG?

Byddwch yn talu un o'r taliadau isod:

£14.30
Mae hwn yn cynnwys archwiliad, diagnosis a gofal ataliol. Os oes angen, fe fydd yn cynnwys Pelydrau-x, tynnu cen a sgleinio a chynllunio ar gyfer rhagor o driniaeth. Mae gofal brys a thu allan i oriau hefyd yn costio £14.30.

£46.00
Mae hwn yn cynnwys yr holl driniaeth angenrheidiol sydd yn dod o dan y taliad £14.30 YNGHYD Â thriniaeth ychwanegol fel llenwadau, triniaeth sianel y gwreiddyn neu dynnu dannedd.

£199.10
Mae’r taliad hwn yn cynnwys yr holl driniaeth angenrheidiol sydd yn dod o dan y taliadau £14.30 a £46.00 YNGHYD Â dannedd dodi, dannedd gosod a phontydd.

Poster cost triniaeth

Beth gallaf ei wneud os oes angen triniaeth arnaf mewn argyfwng?
Dylech geisio drefnu apwyntiad gyda deintydd.  I ddod o hyd i ddeintydd yn eich ardal, defnyddiwch ein Chwiliad am Deintydd.

Beth gallaf ei wneud os oes angen triniaeth arnaf mewn argyfwng ar ôl i’r practis deintyddol gau?
Ers Ebrill 1af 2006 cyfrifoldeb y Bwrdd Iechyd yw trefnu gwasanaethau deintyddol allan o oriau.  Mae hyn yn golygu os oes gennych argyfwng deintyddol pan fydd eich deintyddfa arferol wedi'i chau, bydd gan y Bwrdd Iechyd system i’ch helpu.  Byddwch yn gallu cael cyngor clinigol (a thriniaeth os oes angen) drwy ffonio rhif lleol.  Bydd y rhif hwn hefyd yn cael ei roi gan eich deintydd ar ei beiriant ateb.

Beth yw argyfwng deintyddol?
Mae’r canlynol yn cael ei ystyried i fod yn argyfwng deintyddol.

  • Gwaedu deintyddol di-baid
  • Haint difrifol sy'n lledaenu (gwefus, tafod neu foch wedi chwyddo)
  • Niwed i’r dannedd neu'r genau o ganlyniad i ddamwain

Nid yw'r ddannodd, waeth pa mor ddifrifol, yn cael ei ystyried yn argyfwng deintyddolOs hoffech gyngor am leddfu poen cysylltwch â'ch deintydd. Gallwch hefyd cael gwybod pwy i gysylltu am wybodaeth trwy'r adran ar rifau defnyddiol a chysylltiadau ar dudalen Deintyddion - gwybodaeth a chysylltau.

Sut gallaf wneud cwyn am fy neintydd?
Os dymunwch wneud cwyn am y gofal neu’r gwasaneth a gawsoch gan eich deintydd neu bractis deintyddol y GIG, dylech gysylltu â’r practis i ddechrau, yn ysgrifenedig, i godi’r mater.   Os nad ydych eisiau delio gyda'r practis yn union gallwch gysylltu gyda'r rheolwr cwynion yn eich Bwrdd Iechyd.

Gall eich Cyngor Iechyd Cymuned lleol ddarparu cyngor pan fyddwch yn gwneud cwyn, cliciwch yma am fwy o wybodaeth am cwynion y GIG.

Mae’r mwyafrif o gwynion yn cael eu datrys yn ystod y cam yma. Ond, os nad ydych yn hapus gyda’r canlyniad, gallwch ofyn am Archwiliad Annibynol, neu os ydych wedi gwneud y gwyn ar ôl Ebrill 1af 2006 gallwch ei chyfeirio yn syth at yr Ombwdsmon.  Cliciwch yma am fwy o wybodaeth am Adolygiadau Annibynol a’r Ombwdsmon.

Sut gallaf gwyno am ddeintydd preifat?
Crewyd y Gwasanaeth Cwynion Deintyddol er mwyn helpu cleifion preifat a deintyddion proffesiynol i ddatrys cwynion am wasanaethau deintyddol lleol.  I gael cymorth gyda chwynion deintyddol, ffoniwch 020 8253 0800 yn ystod oriau gwaith (Llun-Gwener 9 y bore i 5 y prynhawn) neu llenwch ffurflen ar eu gwefan sef www.dentalcomplaints.org.uk

Ydy deintydd yn gallu newid o fod yn ddeintydd y GIG i fod yn ddeintydd preifat?
Gall, mae deintyddion yn ymarferwyr annibynol felly mae modd iddynt newid o fod yn ddeintydd GIG i fod yn ddeintyddion preifat.  Fel claf y GIG mae hawl gennych i gael rhybudd o 3 mis cyn i’r newid ddigwydd.  Eich penderfyniad chi yw aros gyda'ch deintydd a thalu'n breifat neu edrych am ddeintydd GIG arall.

Alla i gael ail farn?
Gallwch ofyn i’ch deintydd am ail farn os nad ydych yn siwr am y cynllun triniaeth.  Efallai y bydd eich deintydd yn eich cyfeirio at yr ysbyty neu Swyddog Cyfeirio Deintyddol.  Os gwelwch ddeintydd arall er mwyn cael ail farn efallai y bydd yn rhaid i chi dalu ffi gwasanaeth preifat.

Oes hawl gen i i weld fy nghofnodion deintyddol?
Mae hawl gan gleifion y GIG a chleifion preifat i weld eu cofnodion iechyd.  I gael copiau bydd angen i chi wneud cais yn ysgrifenedig, ac mewn rhai achosion dangos prawf adnabod.  Efallai y bydd angen i chi dalu i gael eich cofnodion (hyd at £50 am gofnodion a wnaed â llaw neu £10 am gofnodion cyfrifiadurol) oherwydd costau gweinyddiaeth.  Gan amlaf mae’n rhaid i’r deintydd ddarparu’r confnodion o fewn 40 diwrnod.

Beth yw’r Gwasanaeth Deintyddol Cymunedol?
Mae Gwasanaethau Deintyddol Cymunedol yn darparu triniaeth i bobl na fyddent fel arfer yn mynd at y deintydd nac yn derbyn gofal deintyddol, fel pobl gydag anableddau dysgu, yr henoed sy’n gaeth yw cartref, pobl gyda phroblemau iechyd meddwl neu gorfforol neu gyflwr arall sy’n eu rhwystro rhag ymweld â deintydd.

Beth ddylwn i ei wneud os wyf yn eu gwyliau yng Nghymru ac angen mynediad at ddeintydd/orthondontist?
Os oes angen gweld deintydd neu orthodeintydd (ar gyfer bresys a ddifrodwyd sy'n achosi poen/anghysur ac ni ellir ei adael hyd nes y byddwch yn dychwelyd adref), ac y mae yn ystod oriau gwaith practis deintyddol arferol, mae'n ddoeth i gysylltu â practis deintyddol neu orthondontist sy'n yn agos at ble rydych yn aros i weld a allant eich gweld fel claf mewn argyfwng.

Fel y byddwch yn cael eich gweld fel claf preifat, bydd ffioedd preifat. Bydd cyfanswm y gost yn dibynnu ar yr hyn y darperir triniaeth. Mae'n ddoeth i drafod costau gyda'r practis cyn cael y driniaeth.