Cyflwyniad

Bydd y rhan fwyaf o fathau o ben tost / cur pen yn gwella ar eu pen eu hunain fel arfer, ac nid ydynt yn arwydd o rywbeth mwy difrifol.

Sut gallwch leddfu pen tost / cur pen eich hun

Mae pen tost / cur pen yn gallu para rhwng 30 munud a sawl awr.

Gwnewch y canlynol:

  • yfed digon o ddŵr
  • gorffwys os oes gennych annwyd neu'r ffliw
  • ceisio ymlacio - gall straen waethygu pen tost / cur pen
  • ymarfer corff pan fyddwch yn gallu
  • cymryd parasetamol neu ibuprofen

Peidiwch â gwneud y canlynol:

  • yfed alcohol
  • hepgor prydau bwyd (hyd yn oed os nad ydych yn teimlo fel bwyta)
  • cysgu mwy nag y byddech fel arfer - fe all waethygu'r pen tost / cur pen
  • straenio eich llygaid am gyfnod hir - er enghraifft, trwy edrych ar sgrîn

Ewch at Feddyg Teulu:

  • os yw'ch pen tost / cur pen yn dychwelyd dro ar ôl tro
  • os nad yw cyffuriau lleddfu poen yn helpu ac mae'ch pen tost / cur pen yn gwaethygu
  • os oes gennych wayw o boen gwael ym mlaen neu ar ochr eich pen - gallai hyn fod yn feigryn neu, yn fwy anghyffredin, pen tost / cur pen clwstwr
  • os ydych yn teimlo'n gyfoglyd, yn chwydu ac mae golau neu sŵn yn boenus i chi
  • os ydych chi'n cael symptomau eraill - er enghraifft, os yw'ch breichiau neu'ch coesau'n mynd yn ddideimlad neu'n wan

Ewch at Feddyg Teulu ar frys os oes gennych ben tost / cur pen difrifol ac:

  • mae eich gên yn boenus pan fyddwch yn bwyta
  • mae gennych olwg aneglur neu olwg dwbl
  • mae croen eich pen yn teimlo'n ddolurus

Gallai'r rhain fod yn arwyddion bod y rhydwelïau yn eich pen a'ch gwddf wedi llidio. Mae angen i hyn gael ei drin ar frys.

Ffoniwch 999 neu ewch i'r Adran Damweiniau ac Achosion Brys (A&E):

  • os ydych wedi cael anaf gwael i'ch pen - er enghraifft, o ganlyniad i gwymp neu ddamwain
  • os dechreuodd y pen tost / cur pen yn sydyn ac mae'n eithriadol o boenus

Os oes gennych ben tost / cur pen eithriadol o boenus a:

  • phroblemau sydyn wrth siarad neu gofio pethau
  • colli golwg
  • teimlo'n gysglyd neu'n ddryslyd
  • tymheredd uchel iawn, teimlo'n boeth ac yn rhynllyd, a gwddf stiff neu frech
  • mae'r rhan wen o'ch llygaid yn goch

Beth sy'n achosi pen tost / cur pen

Y rhesymau mwyaf cyffredin yw:

  • annwyd neu'r ffliw
  • straen
  • yfed gormod o alcohol
  • osgo gwael
  • problemau â'r golwg
  • peidio â bwyta'n rheolaidd
  • peidio ag yfed digon o hylifau (dadhydradu)
  • cymryd gormod o gyffuriau lleddfu poen
  • menywod sy'n cael eu mislif neu fenopos

 

^^ Yn ôl i’r brig


Mae’r wybodaeth ar y dudalen yma wedi addasu gan GIG Cymru o gynnwys gwreiddiol gan NHS Choices.
Dyddiad diweddaru diwethaf: 09/01/2019 09:10:36