I ddarganfod beth i'w wneud os credwch fod gennych symptomau, ewch i wiriwr symptomau Coronafeirws. Neu ymwelwch â’n tudalen gwyddoniadur, sydd â gwybodaeth cyffredinol a fideo BSL.

SYLWCH: Ar gyfer gwybodaeth ddiweddar am Coronafeirws (COVID-19) ymwelwch ag Adran Iechyd a Gofal Cymdeithasol y DU.

Cyflwyniad

Coughing up blood (blood in phlegm)
Coughing up blood (blood in phlegm)

Prin iawn bydd pesychu gwaed yn arwydd o unrhyw beth difrifol mewn pobl ifanc, neu bobl sydd fel arall yn iach. Ond mewn pobl hyn, yn enwedig mewn pobl sydd yn ysmygu, gall fod mwy o resymau am bryder.

Weithiau gall ddod âg ychydig o waed i fyny yn eich fflem a phoer dim ond o ganlyniad i besychu hirfaith. Fodd bynnag, os bydd symptomau eraill arnoch chi hefyd, megis twymyn, gall fod haint y frest arnoch, neu gyflwr meddygol mwy difrifol sydd ag angen ei archwilio a'i drin.

Y term meddygol am besychu gwaed ydy haemoptysis.

Fe ddylech chi ymweld â'ch meddyg teulu yn syth os bydd gwaed yn eich poer a :

  • byddwch yn pesychu mwy nag ychydig llond llwy te o waed
  • bydd gwaed yn eich troeth neu waed yn eich carthion
  • bydd poen yn eich brest, pendro, twymyn a/neu brinder anadl difrifol arnoch
  • rydych chi'n colli archwaeth at fwyd neu bwysau

Bydd eich meddyg teulu yn medru asesu a oes cyflwr meddygol difrifol arall sydd angen ei chwilio neu ei drin.

Profion eraill a all fod eu hangen

Efallai bydd gofyn am sampl o'ch poer neu fflem i'w archwilio am haint. Gall fod angen profion eraill megis profion gwaed hefyd.

O bosib fe gewch chi eich danfon gan eich meddyg teulu at arbennigwr mewn ysbyty lleol am peledr-X neu sgan mwy manwl fel sgan CT.

Mewn ambell ei achos fe fydd angen profion pellach i ddod o hyd i darddle'r gwaed. Er enghraifft, efallai fe gewch chi eich cyfeirio at arbennigwr a fydd yn gwneud bronchoscopi (lle archwilir eich ysgyfaint gan ddefnyddio tiwb a chamera ar un pen iddo).

Gall y dudalen hon roi syniad gwell o beth all fod achos y gwaed. Fodd bynnag, peidiwch â defnyddio'r ganllaw hon i ddiagnosio'ch hunan - gadwch chi i'ch meddyg teulu bob tro.

O ble mae'r gwaed yn dod?

Cyn eich bod chi'n darllen ymlaen bydd hi'n syniad da i ystyried o ble mae'r gwaed yn dod.

Gall gwaedlin difrifol neu waedu o'r geg neu lwnc achosi gwaed yn eich poer wrth i chi besychu. Mae hyn yn wahanol i besychu gwaed o ddwfn tu mewn i'ch brest, sydd yn aml wedi ei gymysgu a mwcws (Gall hyn fod smotiau o waed yn y mwcws neu fwcws ewynog gwaedlyd).

Hefyd, mae angen bod yn sicr eich bod yn pesychu gwaed (o'r llwybr anadl neu ysgyfaint) yn hytrach na chwydu gwaed o'ch stumog, a all ddangos problem arall megis wlser peptig.

Achosion cyffredin o waed yn eich poer

Y rhesymmau mwyaf cyffredin am besychu gwaed ydyw:

  • pesychu difrifol hirfaith
  • Haint ar y frest, megis broncitis - bydd hyn yn debygol os ydyw eich poer wedi'i liwio neu'n cynnwys crawn, mae twymyn arnoch, ac/neu'ch bod chi'n teimlo'n dynn eich brest 
  • bronciectasis, cyflwr hirdymor o'r ysgyfaint sydd yn achosi gormod o fwcws yn y llwybr anadlu

Cliciwch ar y cysylltau uchod am fwy o wybodaeth am y cyflyrau hyn.

Achosion llai cyffredin am waed yn y poer.

Yn llai aml gall besychu gwaed fod o achos:

Fe fedrwch chi glicio ar y cysylltau uchod am fwy o wybodaeth am y cyflyrau hyn.

Weithiau, ni ellir dod o hyd i'r achos (Gelwir hyn yn haemoptysis heb esboniad) a ni ddigwydd ef byth eto.

Achosion prin

Yn anaml iawn, gall besychu gwaed fod o ganlyniad i:

  • broblem gyda falf y galon a elwir mitral stenosis
  • clefyd difrifol o'r gwytthiennau gwaed a elwir polyarteritis nodosa
^^ Yn ôl i’r brig

Cysylltau dethol

Cysyltau Galw Iechyd Cymru

Bronchitis

Cysylltau allanol

British Lung Foundation

 

^^ Yn ôl i’r brig


Mae'r wybodaeth ar y dudalen hon wedi'i haddasu gan GIG Cymru o gynnwys gwreiddiol a ddarparwyd gan NHS UK wefan y GIG nhs.uk
Dyddiad diweddaru diwethaf: 13/02/2020 10:39:51