Cyflwyniad

Cold, common
Cold, common

Yn aml, gallwch drin annwyd heb weld eich Meddyg Teulu. Dylech ddechrau teimlo'n well ymhen wythnos neu ddwy.

Gwiriwch i weld a oes annwyd arnoch chi

Mae symptomau annwyd yn datblygu'n raddol a gallant gynnwys:

  • trwyn llawn neu drwyn sy'n rhedeg
  • gwddf tost/dolur gwddf
  • pen tost/cur pen
  • poenau yn eich cyhyrau
  • peswch
  • tisian
  • tymheredd uwch
  • gwasgedd yn eich clustiau a'ch wyneb
  • colli'r gallu i flasu ac arogleuo

Mae'r symptomau yr un fath mewn oedolion a phlant. Weithiau, mae'r symptomau'n para'n hirach mewn plant.

Adnabod y gwahaniaeth rhwng annwyd a'r ffliw

Mae symptomau annwyd a'r ffliw yn debyg, ond mae'r ffliw yn tueddu i fod yn fwy difrifol.

Annwyd

Mae'n ymddangos yn raddol
Mae'n effeithio ar eich trwyn a'ch gwddf yn bennaf
Mae'n gwneud i chi deimlo'n anhwylus ond gallwch barhau i weithredu fel arfer - er enghraifft, mynd i'r gwaith

Ffliw

Mae'n ymddangos yn gyflym o fewn ychydig oriau
Mae'n effeithio ar fwy na'ch trwyn a'ch gwddf yn unig
Mae'n gwneud i chi deimlo'n flinedig iawn ac yn rhy anhwylus i barhau i weithredu fel arfer

Sut gallwch drin annwyd eich hun

I'ch helpu i wella'n gyflymach, dylech:

  • orffwys a chysgu
  • cadw'n gynnes
  • yfed digon o ddŵr (mae sudd ffrwythau neu ddiod ffrwythau wedi'i chymysgu â dŵr yn iawn) i osgoi dadhydradu
  • garglo dŵr hallt i leddfu gwddf tost/dolur gwddf

Gall fferyllydd helpu â meddyginiaethau annwyd

Gallwch brynu meddyginiaethau peswch ac annwyd mewn fferyllfeydd neu archfarchnadoedd. Gall fferyllydd eich cynghori ar y feddyginiaeth orau.

Gallwch:

  • leddfu trwyn llawn â chwistrellau neu dabledi llacio
  • lleddfu poenau neu ostwng tymheredd â chyffuriau lleddfu poen fel parasetamol neu ibuprofen

Peidiwch â defnyddio meddyginiaethau annwyd a pheswch os ydych chi'n cymryd tabledi parasetamol ac ibuprofen gan ei bod yn rhwydd cymryd mwy na'r dos a argymhellir.

Nid yw rhai yn addas i blant, babanod a menywod beichiog.

Nid oes llawer o dystiolaeth fod ychwanegion (fel fitamin c, sinc, echinacea neu arlleg) yn atal annwyd neu'n eich helpu i wella'n gynt.

Dewch o hyd i fferyllfa yma.

Ewch at Feddyg Teulu:

  • os nad yw'ch symptomau'n gwella ar ôl tair wythnos
  • os yw'ch symptomau'n gwaethygu'n sydyn
  • os yw'ch tymheredd yn uchel iawn neu os ydych yn teimlo'n boeth ac yn rhynllyd
  • os ydych yn pryderu am symptomau eich plentyn
  • os ydych chi'n ei chael hi'n anodd anadlu neu'n datblygu poen yn y frest
  • os oes gennych gyflwr meddygol tymor hir - er enghraifft, diabetes, neu glefyd y galon, yr ysgyfaint neu'r arennau neu glefyd niwrolegol
  • os oes gennych system imiwnedd wannach - er enghraifft, oherwydd eich bod yn cael cemotherapi

Gwrthfiotigau

Nid yw Meddygon Teulu'n argymell gwrthfiotigau ar gyfer annwyd oherwydd ni fyddant yn lleddfu'ch symptomau nac yn eich helpu i wella'n gynt.

Mae gwrthfiotigau'n effeithiol yn erbyn heintiau bacteriol yn unig, ac mae annwyd yn cael ei achosi gan firysau.

Sut i osgoi lledaenu annwyd

Mae annwyd yn cael ei achosi gan firysau ac mae'n lledaenu'n rhwydd i bobl eraill. Rydych yn heintus hyd nes y bydd eich holl symptomau wedi mynd. Mae hyn fel arfer yn cymryd wythnos neu ddwy.

Mae annwyd yn cael ei ledaenu gan germau o besychu a thisian sy'n gallu byw ar ddwylo ac arwynebau am 24 awr.

I leihau perygl lledaenu annwyd:

  • golchwch eich dwylo'n aml â dŵr cynnes a sebon
  • defnyddiwch hancesi papur i ddal germau pan fyddwch yn pesychu neu'n tisian
  • rhowch hancesi papur wedi'u defnyddio yn y bin cyn gynted â phosibl

Sut i osgoi dal annwyd

Gall rhywun sydd ag annwyd ddechrau ei ledaenu o ychydig ddiwrnodau cyn i'w symptomau ddechrau hyd nes y bydd y symptomau wedi mynd. Dyma'r ffyrdd gorau o osgoi dal annwyd:

  • golchi eich dwylo â dŵr cynnes a sebon
  • peidio â rhannu tywelion neu eitemau cartref (fel cwpanau) â rhywun sydd ag annwyd
  • peidio â chyffwrdd â'ch llygaid neu'ch trwyn rhag ofn eich bod wedi dod i gysylltiad â'r feirws - gall heintio'r corff fel hyn
  • aros yn ffit ac yn iach

Mae'r brechlyn ffliw yn helpu i atal y ffliw ond nid annwyd.

Ffoniwch Galw Iechyd Cymru

Os na allwch siarad â'ch Meddyg Teulu neu os nad ydych yn gwybod beth i'w wneud nesaf, ffoniwch Galw Iechyd Cymru ar 0845 46 47 neu rif 111 y GIG os yw ar gael yn eich ardal.

^^ Yn ôl i’r brig


Mae’r wybodaeth ar y dudalen yma wedi addasu gan GIG Cymru o gynnwys gwreiddiol gan NHS Choices.
Dyddiad diweddaru diwethaf: 09/01/2019 10:22:16