Cyflwyniad

Cellulitis
Cellulitis

Mae llid yr isgroen yn haint yn haenau dyfnach y croen a'r feinwe isgroenol. Gall fod yn ddifrifol os na chaiff ei drin yn brydlon. Mae'r haint yn datblygu'n sydyn, a gall ledaenu trwy'r corff yn gyflym. Gall heintiau difrifol ledaenu'n ddwfn i mewn i'r corff, a gallant beryglu bywyd. Caiff y rhan fwyaf o achosion eu trin yn llwyddiannus â gwrthfiotigau gartref, ond bydd angen triniaeth mewn ysbyty weithiau.

Mae'r dudalen hon yn cwmpasu:

Symptomau llid yr isgroen

Mae llid yr isgroen yn achosi newid sydyn i ardal o groen. Gall ardal o groen:

  • fynd yn goch
  • mynd yn boeth/yn dwym
  • chwyddo
  • mynd yn boenus neu'n dyner

Gan amlaf, mae'n effeithio ar rannau isaf y coesau, ond gall ddigwydd yn unrhyw le. Mewn achosion mwy difrifol, bydd y symptomau canlynol hefyd yn cyd-fynd â llid yr isgroen, ac yn aml yn digwydd cyn hynny:

  • tymheredd uchel (twymyn) o 38C (100.4F) neu'n uwch
  • crynu grymus (cryndod)
  • cyfog a chwydu
  • pendro
  • dryswch

Mae'r rhain yn arwyddion fod yr haint wedi lledu'n ddyfnach i mewn i'r corff. Darllenwch fwy am symptomau llid yr isgroen.

Pryd i gael cyngor meddygol

Ewch i weld eich meddyg teulu neu ewch i'ch uned mân anafiadau agosaf cyn gynted ag y bo modd os bydd ardal o'ch croen yn troi'n goch, yn boenus a phoeth/twym yn sydyn.

Gall triniaeth gynnar helpu i leihau'r risg y bydd yr haint yn mynd yn ddifrifol.

Ffoniwch 999 am ambiwlans neu ewch i'ch adran damweiniau ac achosion brys (A&E) agosaf ar unwaith:

  • os yw eich wyneb neu'r ardal o gwmpas eich llygad wedi'i (h)effeithio
  • os yw eich symptomau'n gwaethygu'n gyflym
  • os oes gennych symptomau eraill yn ogystal â'r newidiadau yn eich croen, fel twymyn neu chwydu
  • os oes gennych system imiwnedd wan - er enghraifft, oherwydd HIV neu cemotherapi - neu lymffedema difrifol, sef cyflwr sy'n achosi chwyddo ym meinweoedd y corff
  • os oes gan blentyn ifanc neu berson oedrannus lid yr isgroen o bosibl

Triniaethau ar gyfer llid yr isgroen

Fel arfer, caiff llid yr isgroen ei drin â gwrthfiotigau. Gellir trin llawer o heintiau â thabledi gwrthfiotig gartref.

Byddwch fel arfer yn cael cwrs saith diwrnod o dabledi, a dylai eich symptomau ddechrau gwella ar ôl ychydig ddyddiau.

Gwnewch yn siwr eich bod yn cwblhau cwrs cyfan y feddyginiaeth sydd wedi cael ei rhoi i chi, hyd yn oed os ydych chi'n teimlo'n well. Cysylltwch â'ch meddyg teulu os bydd eich symptomau'n gwaethygu ar ôl ychydig ddyddiau neu nid ydynt yn gwella ymhen wythnos.

Ar gyfer heintiau difrifol, bydd triniaeth yn dechrau yn yr ysbyty gan amlaf. Bydd gwrthfiotigau fel arfer yn cael eu rhoi i chi yn uniongyrchol i mewn i wythïen trwy bigiad neu ddiferwr.

Gall llawer o ysbytai drefnu wedyn bod y driniaeth hon yn parhau gartref neu mewn clinig i gleifion allanol. Mae triniaeth fel arfer yn para am saith diwrnod.

Os bydd yr haint yn ymateb i driniaeth yn gyflym, gallai fod modd cwblhau'r cwrs â thabledi gwrthfiotig yn hytrach na chael pigiadau neu ddiferwr.

Darllenwch fwy am sut caiff llid yr isgroen ei drin.

Rhagolygon ar gyfer llid yr isgroen

Gan amlaf, gellir trin llid yr isgroen yn llwyddiannus â gwrthfiotigau, ac mae'r rhan fwyaf o bobl yn gwella'n llwyr.

Ond mae perygl y gallai achosi problemau difrifol o bosibl, yn enwedig os na chaiff ei drin yn gyflym, er enghraifft:

Gall gwenwyn gwaed a phroblemau'r arennau beryglu bywyd a bydd angen triniaeth frys mewn ysbyty.

Achosion llid yr isgroen

Fel arfer, caiff llid yr isgroen ei achosi gan haint facterol.

Mae'r bacteria sy'n ei achosi yn aml yn byw yn ddiniwed ar y croen, ond gallant arwain at haint os byddant yn mynd i mewn i doriad yn eich croen, fel:

Yn y rhan fwyaf o achosion, nid yw'n hysbys beth sy'n achosi'r haint.

Ni fydd yr haint yn lledaenu o un person i'r llall fel arfer.

Darllenwch fwy am achosion llid yr isgroen, gan gynnwys gwybodaeth am bwy sydd â'r perygl mwyaf o ddioddef o'r cyflwr.

Atal llid yr isgroen

Os ydych chi wedi cael llid yr isgroen o'r blaen, rydych yn fwy tebygol o'i gael eto.

Nid oes modd ei atal bob amser, ond gallai'r camau canlynol helpu i leihau eich risg:

  • defnyddiwch leithydd (moisturiser) os yw eich croen yn dueddol o gracio
  • collwch bwysau os ydych chi dros eich pwysau - mae gordewdra yn gallu cynyddu eich risg o gael llid yr isgroen
  • ceisiwch sicrhau bod unrhyw gyflyrau sy'n gallu cynyddu eich risg o gael llid yr isgroen - fel ecsema, tarwden y traed, wlserau ar y goes a lymffedema - yn cael eu rheoli'n dda
  • gwnewch yn siwr fod unrhyw doriadau, crafiadau neu frathiadau'n cael eu cadw'n lân - golchwch nhw o dan ddŵr tap sy'n rhedeg a'u gorchuddio â phlastar neu orchudd
  • golchwch eich dwylo'n rheolaidd - yn enwedig wrth drin neu gyffwrdd clwyf neu gyflwr y croen

Os byddwch yn cael llid yr isgroen yn aml neu'n ddifrifol, gallai eich meddyg teulu eich cyfeirio at arbenigwr y croen o'r enw dermatolegydd, neu arbenigwr heintiau, i drafod y dewis i gymryd gwrthfiotigau yn y tymor hir i'ch amddiffyn yn erbyn heintiau pellach.

Llid yr isgroen a seliwleit (cellulite)

Problem gosmetig a achosir gan ddyddodion brasterog sy'n ffurfio o dan y croen yw seliwleit. Nid yw'n gysylltiedig â llid yr isgroen (cellulitis).

Os ydych chi dros eich pwysau, colli pwysau yw'r ffordd orau o ddelio â seliwleit.

^^ Yn ôl i’r brig

Cysylltau dethol

^^ Yn ôl i’r brig


Mae’r wybodaeth ar y dudalen yma wedi addasu gan GIG Cymru o gynnwys gwreiddiol gan NHS Choices.
Dyddiad diweddaru diwethaf: 21/09/2018 14:33:16