Iechyd Emosiynol

Mae Iechyd Emosiynol yn ymwneud â'r modd y byddwn yn meddwl, yn teimlo ac yn ymddwyn. Mae bod yn emosiynol iach yn bwysig gan ei fod yn effeithio ar bob agwedd o'n bywyd beunyddiol.  Mae iechyd emosiynol da'n ymwneud â theimlo'n gadarnhaol am fywyd a gwaith beunyddiol a chael perthynas dda gyda theulu a ffrindiau. Mae gofalu am ein hiechyd emosiynol lawn mor bwysig â gofalu am ein hiechyd corfforol. Gallwch wrando ar rai podlediadau Lles ar wefan Iechyd Meddwl trwy glicio ar y ddolen berthnasol, ar ochr dde'r tudalen.

Dyma rai awgrymiadau am gynnal iechyd emosiynol da:

  • Cadwch yn heini, gweler ein hadran Ymarfer Corff am fwy o wybodaeth
  • Wrth fwyta, glynwch wrth ddiet iachus a chytbwys, gweler Bwyta'n Iach  am fwy o wybodaeth
  • Byddwch yn gall wrth drin alcohol (gweler ein hadran Alcohol am fwy o wybodaeth a defnyddiwch y Cyfrifiannell Unedau Alcohol i ganfod faint rydych yn eu hyfed)
  • Dysgwch sut i ymlacio
  • Glynwch wrth rwydweithiau cymorth fel eich teulu, ffrindiau a chydweithwyr
  • Trafodwch eich teimladau

Fodd bynnag, yn achlysurol, daw digwyddiadau annisgwyl i effeithio ar ein hiechyd corfforol ac emosiynol.  Ymhlith y pethau a all ddylanwadu ar iechyd emosiynol, mae straen a phryder yn y gweithle, marwolaeth perthynas neu ffrind, problemau gyda pherthynas a phryderon ariannol.  Gall y rhain arwain at ddiffyg hyder, anhapusrwydd am gyfnodau hir, methu â chysgu neu ddioddef gan broblemau â pherthnasoedd.  Mae un o bob pedwar o bobl yn y DU yn cael problemau gyda'u hiechyd emosiynol ar ryw adeg yn eu bywyd. 
Pan fyddwch yn pryderu am eich iechyd emosiynol, trafodwch hyn gyda'ch meddyg teulu, a bydd trafod hyn gyda'ch teulu a ffrindiau yn debyg o fod yn gymorth hefyd. Mae hefyd amryw o gyrff a all eich helpu:

Llinell Gyngor a Gwrando y Gymuned
Rhadffôn 0800 132 737 (24 awr y diwrnod, 7 diwrnod yr wythnos)
Neu anfonwch neges destun at ‘help’ ar: 81066
Mae www.callhelpline.org.uk   yn cynnig gwasanaeth gwrando a chymorth emosiynol cyfrinachol, a gwybodaeth/llenyddiaeth am iechyd meddwl a phynciau cyffelyb ar gyfer pobl Cymru. Caiff unrhyw un sy'n pryderu am ei iechyd meddwl ei hunan neu am iechyd meddwl perthynas neu ffrind, fynediad at y gwasanaeth.

Samariaid
08457 90 90 90 (24 awr y dydd, 7 diwrnod yr wythnos)
www.samaritans.org
Llinell gymorth genedlaethol sy'n cynnig cymorth cyfrinachol ar emosiynau i unrhyw un sy'n profi teimladau o dristwch neu anobaith, gan gynnwys y rhai a allai arwain at hunanladdiad. Gellir trefnu cyfarfodydd wyneb-yn-wyneb mewn swyddfa leol.

Llinell MindInfo
0845 766 0163 (Monday - Friday, 9am – 5pm)
www.mind.org.uk
Mae'r Llinell MindInfo yn cynnig cymorth cyfrinachol ar ystod o broblemau iechyd meddwl.

Presgripsiwn Llyfrau Cymru

Fel argymhellwyd gan Y Sefydliad Cenedlaethol ar Ragoriaeth Iechyd a Chlinigol (NICE) gall pobl â phroblemau iechyd meddwl ysgafn i gymedrol elwa trwy ddarllen deunyddiau priodol 'hunangymorth'. Profwyd bod amryw o lyfrau hunangymorth wedi bod yn helpu pobl i reoli amryw o broblemau iechyd meddwl. Mae llyfrau felly, o restr gydnabyddedig, ar gael i'w 'rhagnodi’ i gleifion, dan gynllun Presgripsiwn Llyfrau Cymru. I gael mwy o wybodaeth, ewch at ein tudalen Presgripsiwn Llyfrau Cymru.

Llyfrau Llesol (Cymru)

Bydd plant a phobl ifanc yn neilltuol yn gweld hi'n anodd siarad am eu hemosiynau. Gall ddarllen llyfru helpu iddynt ddygymod â'u teimladau a rhoi cyfarwyddyd ychwanegol ar sut mae ymdopi.

Rhestr o lyfrau hunangymorth ydy cynllun Llyfrau Llesol (Cymru)  sydd yn annog i  blant a phobl ifanc ystyried darllen llyfr i'w helpu byw trwy gyfnod anodd yn eu bywydau, neu eu bod yn ymdopi a phroblemau iechyd meddwl llai hyd at ganolig eu dwyster neu ofid emosiynol. Mae llyfrau ar gael hefyd i helpu rhieni a gwarcheidwaid.

Mae’r llyfrau’n ymdrin â phynciau fel:

  • galaru
  • ysgariad
  • bwlio
  • diffyg hunan-barch
  • iselder
  • aeddfedu
  • dicter

Mae ymchwil yn dangos effeithiolrwydd llyfrau hunangymorth o ansawdd uchel.

Gall meddygon teulu, cynghorwyr ysgol, athrawon, staff canolfan ieuenctid a phob eraill y mae pobl ifanc yn troi atynt am gyngor/cyfarwyddyd argymell y llyfrau hyn.

Mae llyfrau ar gael mewn llyfrgelloedd lleol i’w benthyg am ddim.

Cliciwch yma er mwyn llawrlwytho ffurflen argymell ac am restr o lyfrau sydd ar gael trwy Lyfrau Llesol (Cymru)

Mae gwybodaeth am ystod eang o wasanaethau iechyd a lles sydd ar gael  ledled Cymru ar gael o fewn clic

Mae Cyfeiriadur Iechyd, Lles a Chymorth Galw Galw Iechyd Cymru'n cynnwys gwybodaeth am amrywiaeth o grwpiau iechyd a lles a sefydlwyd yn lleol ac yn genedlaethol sy'n gallu helpu pobl sydd ag angen cyngor a gwybodaeth am delerau iechyd, sydd am wneud penderfyniadau iachach am ffordd o fyw neu sy'n chwilio am gymorth cymdeithasol i oresgyn unigrwydd ac i gadw'n weithgar o fewn y gymuned. Pan fyddwch chi’n dioddef gan gyflwr meddygol wedi'i gydnabod, gallwch archwilio'r cyfeiriadur i gael hyd i grŵp cymorth lleol addas.  Neu, pan fyddwch yn awyddus i fod yn fwy heini, i fabwysiadu hobi newydd neu i glywed am rywbeth newydd – beth am chwilio am grŵp cerdded lleol, dosbarth dawns neu  glwb celf a chrefft y gallech fod yn hapus i'w mynychu?

Archwiliwch ein Cyfeiriadur Iechyd, Lles a Chymorth