Cyflwyniad

Chest  pain
Chest  pain

Mae poen yn y frest yn gallu cael ei achosi gan unrhyw beth o boen cyhyr i drawiad ar y galon a dylid byth ei anwybyddu.

Pryd i gael cymorth

Dylech chi ffonio 999 i gael ambiwlans ar unwaith os byddwch chi'n datblygu poen sydyn a difrifol yn y frest, yn enwedig yn yr achosion canlynol:

Os yw'r anesmwythdra ddim ond yn fân neu wedi gwella, gallai fod yn fwy priodol naill ai mynd i weld eich meddyg teulu, ffonio Galw Iechyd Cymru ar 0845 46 47, neu fynd i ganolfan galw i mewn leol.

A allai fod yn broblem â'r galon?

Nid yw poen yn y frest bob amser yn cael ei achosi gan broblem â'ch calon, ond gall weithiau fod yn symptom o'r canlynol:

  • angina - pan fydd y cyflenwad gwaed i gyhyrau'r galon wedi ei gyfyngu
  • trawiad ar y galon - pan fydd y cyflenwad gwaed i ran o'r galon yn cael ei atal yn sydyn

Mae'r ddau gyflwr hyn yn gallu achosi poen mud, trwm neu dynn yn y frest sy'n gallu lledu i'r breichiau, y gwddf, yr ên neu'r cefn. Maen nhw hefyd yn gallu achosi symptomau ychwanegol, fel diffyg anadl a chyfog.

Y prif wahaniaethau rhwng y cyflyrau hyn yw bod poen yn y frest wedi'i achosi gan angina yn tueddu i gael ei sbarduno gan weithgarwch corfforol neu straen emosiynol, ac mae'n gwella gyda gorffwys ar ôl ychydig funudau.

Os ydych chi wedi cael diagnosis o angina yn y gorffennol, gall eich meddyginiaeth ar gyfer angina wella'r poen hefyd.

Mae symptomau sy'n para mwy nag 15 munud, yn digwydd yn ysbeidiol, ac yn cynnwys chwysu a chwydu, yn fwy tebygol o gael eu hachosi gan drawiad ar y galon.

Ffoniwch 999 ar unwaith i ofyn am ambiwlans os ydych chi'n credu eich bod chi neu rywun arall yn cael trawiad ar y galon, neu os oes gennych y symptomau uchod ac nad ydych chi wedi cael diagnosis o gyflwr y galon.

Os byddwch yn cael pwl o angina a'ch bod wedi cael diagnosis o'r cyflwr yn y gorffennol, cymerwch y feddyginiaeth sydd wedi cael ei rhoi i chi ar bresgripsiwn. Gallwch gymryd ail ddos ar ôl pum munud os nad yw'r ddos gyntaf yn effeithiol.

Os na fydd gwelliant bum munud ar ôl yr ail ddos, ffoniwch 999 a gofyn am ambiwlans.

Achosion cyffredin poen yn y frest

Nid yw'r rhan fwyaf o achosion o boen yn y frest yn gysylltiedig â'r galon ac nid ydynt yn arwydd o broblem sy'n peryglu bywyd. Mae rhai o achosion cyffredin poen yn y frest wedi eu hamlinellu isod.

Dylai'r wybodaeth hon roi syniad i chi ynghylch p'un a allai'r cyflyrau hyn fod yn achosi'r poen yn eich brest, ond dylech chi bob amser ofyn am gyngor meddygol i wneud yn siwr eich bod yn cael diagnosis cywir.

Afiechyd adlifol gastro-oesoffagaidd (GORD)

Mae afiechyd adlifol gastro-oesoffagaidd (GORD) yn gyflwr cyffredin lle bydd asid o'r stumog yn dod i fyny'r bibell fwyd (corn gwddf).

Mae symptomau cyffredin GORD yn cynnwys:

  • poen sy'n llosgi yn y frest (dŵr poeth)
  • blas cas yn y geg wedi ei achosi gan asid y stumog yn dod yn ôl i fyny i mewn i'ch ceg

Mae'r symptomau hyn fel arfer yn digwydd yn fuan ar ôl i chi fwyta ac yn gwaethygu os byddwch yn plygu drosodd neu'n gorwedd i lawr.

Yn aml, mae GORD yn gallu cael ei drin trwy newid eich ffordd o fyw a defnyddio meddyginiaeth, os bydd angen. Darllenwch fwy ynghylch trin GORD.

Problemau ag esgyrn neu gyhyrau

Os yw eich brest yn boenus a thyner i'w chyffwrdd, gallai hyn fod wedi'i achosi gan cyhyr wedi'i straenio ym mur eich brest. Mae hyn yn gallu bod yn syndod o boenus, ond trwy orffwys, dylai'r poen leddfu a bydd y cyhyr yn gwella ymhen amser.

Os oes gennych boen, chwyddo a thynerwch o gwmpas eich asennau, a bod y poen yn waeth wrth orwedd i lawr, anadlu'n ddwfn, pesychu neu disian, efallai bod gennych chi gyflwr o'r enw costocondritis.

Caiff hyn ei achosi gan lid yn y cymalau rhwng y cartilag sy'n uno'r asennau ag asgwrn y frest (sternwm). Mae'r symptomau yn aml yn gwella ar ôl ychydig wythnosau a gallent wella trwy gymryd poenladdwyr.

Gorbryder a phyliau o banig

Mae rhai pyliau o boen yn y frest yn digwydd fel rhan o gorbryder neu pwl o banig.

Yn ogystal â phoen yn y frest a theimladau llethol o orbryder, gall y pyliau hyn achosi symptomau fel crychguriadau'r galon, chwysu, diffyg anadl a phendro.

Mae'r rhan fwyaf o byliau o banig yn para rhwng 5 a 20 munud. Yn y tymor hir, gallech elwa ar therapi seicolegol a meddyginiaeth, neu'r ddau. Darllenwch fwy ynghylch delio â phyliau o banig.

Cyflyrau'r ysgyfaint

Os byddwch chi'n cael poen sydyn yn y frest sy'n gwaethygu wrth i chi anadlu i mewn ac allan, a bod gennych chi symptomau eraill fel peswch a diffyg anadl, gallai hyn gael ei achosi gan gyflwr sy'n effeithio ar yr ysgyfaint neu feinwe amgylchynol, fel:

  • niwmonia - llid yn yr ysgyfaint, sydd fel arfer yn cael ei achosi gan haint
  • pliwrisi - llid yn y bilen sy'n amgylchynu'r ysgyfaint, sydd fel arfer yn cael ei achosi gan haint

Gellir trin achosion cymedrol o niwmonia â gwrthfiotigau, gorffwys a hylifau fel arfer. I bobl sydd â chyflyrau iechyd eraill, gall y cyflwr fod yn ddifrifol a gallai fod angen iddyn nhw gael eu trin mewn ysbyty.

Bydd triniaeth ar gyfer pliwrisi yn dibynnu ar yr achos sylfaenol. Bydd pliwrisi sy'n cael ei achosi gan haint firol yn aml yn gwella heb fod angen triniaeth, ond bydd angen trin pliwrisi wedi ei achosi gan haint facterol â gwrthfiotigau fel arfer.

Eto, efallai y bydd angen i bobl sy'n fregus neu y mae eu hiechyd eisoes yn wael fynd i'r ysbyty i gael eu trin.

Achosion posibl eraill

Mae llawer o achosion posibl eraill i boen yn y frest, gan gynnwys:

  • yr eryr - haint firol mewn nerf a'r darn o groen o'i hamgylch, sy'n achosi brech boenus sy'n datblygu yn bothelli coslyd
  • mastitis - poen a chwyddo yn y fron, sydd fel arfer yn cael ei achosi gan haint, yn ystod bwydo ar y fron gan amlaf
  • cholecystitis aciwt - llid yn y goden fustl, sy'n gallu achosi poen sydyn a gwyniol yn rhan uchaf eich bol/bola ar yr ochr dde sy'n lledu tuag at eich ysgwydd dde
  • wlserau stumog - toriad yn leinin y stumog, sy'n gallu achosi poen sy'n llosgi neu'n cnoi yn eich bol/bola
  • emboledd ysgyfeiniol - rhwystr yn y bibell waed sy'n cludo gwaed o'r galon i'r ysgyfaint, sy'n gallu achosi poen sydyn a gwayw yn y frest a allai fod yn waeth pan fyddwch chi'n anadlu i mewn, yn ogystal â diffyg anadl, peswch a phendro
  • pericarditis - llid yn y goden sy'n amgylchynu eich calon, sy'n gallu achosi poen sydyn, gwyniol a gwayw yn eich brest, neu boen mwy mud; mae'r poen fel arfer yn gwaethygu wrth orwedd i lawr

Mae rhai o'r cyflyrau hyn yn gallu bod yn ddifrifol iawn. Gwnewch yn siwr eich bod yn cael cyngor meddygol er mwyn i chi allu cael diagnosis a thriniaeth gywir.

^^ Yn ôl i’r brig

Cysylltau dethol

^^ Yn ôl i’r brig


Mae’r wybodaeth ar y dudalen yma wedi addasu gan GIG Cymru o gynnwys gwreiddiol gan NHS Choices.
Dyddiad diweddaru diwethaf: 21/11/2017 08:42:46